FRANCJA
(Republika Francuska)
Stolica: Paryż
Waluta: euro (EUR)
Język urzędowy: francuski

Informacje dotyczą także departamentów zamorskich (Gwadelu­pa, Gujana, Martynika, Reunion), wspólnot terytorialnych (SaintPierreetMiquelon, Mayotte) oraz wspólnot zamorskich (Poli­nezja Francuska, Nowa Kaledonia, wyspy Wallis i Futura oraz francuskie Ziemie Południowe i Arktyczne).

PRZEPISY WJAZDOWE. Obywatele polscy korzystają z prawa do swobodnego przepływu osób w ramach Unii Europejskiej/ Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Dokumentem podróży uprawniającym do bezwizowego wjazdu i pobytu (niezależnie od jego celu) na terytorium Republiki Francuskiej do 90 dni jest paszport bądź dowód osobisty (starego i nowego wzoru). Ograniczenia swobodnego przemieszczania się i pobytu mogą mieć miejsce jedynie z uwagi na zasady polityki bezpieczeństwa i zdrowia publicznego. Te same zasady obowiązują przy podróżach do francuskich de­partamentów zamorskich, tj. Gwadelupy, Martyniki, Gujany Francuskiej i Reunion. Natomiast przy wyjazdach na obszar de­partamentów francuskich (poza metropolią i wymienionymi wyżej departamentami zamorskimi) na okres przekraczający 90 dni niezbędna jest wiza – z wyłączeniem przypadków prowadzenia własnej działalności gospodarczej lub posiadania zezwolenia na pracę na tych terytoriach.
Dodatkowe informacje w wersji elektronicznej są dostępne na stronie internetowej MSZ: www.msz.gov.pl w dziale Informa­cje konsularne – „Informacje dla obywateli polskich wyjeżdżających do innych krajów UE/EOG”.
Przed wyjazdem należy się upewnić, czy dokument jest w wystarczająco dobrym stanie technicznym i pozwala na stwierdzenie tożsamości (szczególną uwagę w przypadku starszych, książeczkowych dowodów osobistych należy zwrócić na aktualność zdjęcia). Z dniem 30 kwietnia 2006 r. (zgodnie z Dyrektywą Parlamen­tu Europejskiego i Rady nr 2004/38/WE z 29 kwietnia 2004 r.) w przypadku pobytu nie przekraczającego trzech miesięcy oby­watele UE uzyskują prawo pobytu w innym państwie członkowskim bez żadnych dodatkowych warunków i formalności poza koniecznością posiadania ważnego dowodu tożsamości lub paszportu. Prawo swobodnego przemieszczania się i pobytu uzyska też członek rodziny obywatela UE nie mający unijnego obywatelstwa, niezależnie od jego przynależności państwowej.
Pobyt powyżej 90 dni. Prawo pobytu na okres przekraczający trzy miesiące uzyskują obywatele UE:
• zatrudnieni lub prowadzący działalność gospodarczą w goszczącym państwie członkowskim;
• mający wystarczające środki na utrzymanie siebie i członków swojej rodziny, aby nie stanowić podczas swego pobytu obciążenia dla systemu pomocy społecznej goszczącego państwa członkowskiego, oraz mający pełne ubezpieczenie zdrowotne;
• przybyli do goszczącego państwa członkowskiego w celu podjęcia nauki, w tym szkolenia zawodowego, oraz mający pełne ubezpieczenie zdrowotne i środki finansowe na utrzymanie.
W przypadku takiego pobytu po 30 kwietnia 2006 r. państwa członkowskie mogą wymagać od obywateli UE jedynie zareje­strowania się w urzędzie właściwym dla miejsca pobytu i uzy­skania dowodu zarejestrowania się.
Francja stosuje przejściowe ograniczenia w swobodnym przepływie siły roboczej wobec obywateli większości nowych państw członkowskich UE. W związku z tym zasady dłuższego niż 3 miesiące pobytu obywateli polskich we Francji określone są odmiennie w zależności od charakteru pobytu. Przepisy fran­cuskie inaczej regulują pobyt osób zawodowo nieaktywnych, a inaczej osób aktywnych zawodowo: • osoby nie podejmujące działalności zarobkowej (emeryci, renciści, osoby żyjące np. z dochodów kapitałowych czy darowizn oraz studenci) mają prawo do swobodnego przemieszczania i osiedlania się na terytorium Francji, muszą jednak mieć własne źródło utrzymania i ubezpieczenie socjalne na wypadek choroby i leczenia; osób tych nie obowiązuje karta pobytu;
• osoby aktywne zawodowo obowiązane są do uzyskania ze­zwolenia na pracę i karty pobytu. Do tej kategorii należą: pracownicy najemni, osoby prowadzące własną działalność gospodarczą, usługodawcy i usługobiorcy;
• inne kategorie: a) studenci – podejmując pracę zarobkową w czasie studiów, obowiązani są uzyskać tymczasowe zezwo­lenie na pracę, po czym otrzymują kartę pobytu Wspólnoty Europejskiej (ważna maksymalnie rok); b) naukowcy – mogą przebywać, mając status osoby nieaktywnej zawodowo lub pracownika najemnego (nie muszą uzyskiwać zezwolenia na pracę); c) stażyści i praktykanci – wyłączeni są z ograniczeń okresu przejściowego z zastrzeżeniem, że po zakończeniu stażu (maksymalnie 18 miesięcy) nie mogą podejmować pracy najemnej bez zezwolenia prefektury; d) pracownicy za­trudnieni na stałe, mający pozwolenie na wykonywanie pracy przez 12 miesięcy lub dłużej, otrzymują kartę pobytu Wspól­noty Europejskiej na okres dziesięciu lat z adnotacją: toutes activités professionnelles – réglement 1612/68. Podobny do­kument otrzymują członkowie ich rodzin; e) współmałżonkowie obywateli francuskich otrzymują kartę pobytu z zezwole­niem na pracę ważną 10 lat;
• obywatele RP przebywający legalnie na terytorium Republiki Francuskiej przed 1 maja 2004 r. na podstawie karty pobytu tymczasowego lub stałego po upływie ważności tego doku­mentu otrzymują z mocy prawa kartę Wspólnoty Europejskiej, ważną 10 lat, pozwalającą na wykonywanie każdej katego­rii aktywności zawodowej (nie dotyczy to osób, których ze­zwolenia na pracę dotyczyły kontraktów na okres krótszy niż 12 miesięcy).

PRZEPISY CELNE. Zgodne z normą unijną. Funkcjonariusze francu­skich służb celnych mogą przeprowadzać kontrole na całym obsza­rze Republiki Francuskiej, także w mieszkaniach prywatnych.

PRZEPISY PRAWNE. Za przemyt narkotyków i handel nimi grozi kara do 10 lat pozbawienia wolności. Wwóz podrobionych artykułów znanych firm francuskich jest karany.

MELDUNEK. We Francji nie ma obowiązku meldunkowego. Cudzoziemiec jest obowiązany wypełnić kartę identyfikacyjną w hotelu. Policja i żandarmeria są uprawnione do kontrolowania tożsamości cudzoziemców.

SZCZEPIENIA, SŁUŻBA ZDROWIA. Nie ma zagrożeń sanitarno-epidemiologicznych, szczepienia nie są obowiązkowe. Obywatele polscy przybywający do Republiki Francuskiej na po­byt krótkotrwały (turystyka, odwiedziny itp.) powinni przed wy­jazdem z Polski zaopatrzyć się we właściwym oddziale NFZ w Europejską Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ). Jeśli będą musieli skorzystać z pomocy miejscowych placówek lecz­niczych, powinni przedstawić tę kartę, by udokumentować pra­wo do podstawowych świadczeń zdrowotnych. Uwaga: od 1 stycznia 2006 r. Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ) zastąpiła dotychczasowy druk E111 umożliwiający obywatelom Unii korzystanie z opieki medycznej w innych krajach członkowskich. Aby ją otrzymać, wystarczy zgłosić się do najbliższego oddziału Narodowego Funduszu Zdrowia. EKUZ uprawnia tylko do korzystania z podstawowych usług medycznych, dlatego wyjeżdżającym za granicę zaleca się wykupienie dodatkowych ubezpieczeń prywatnych, które w ra­zie konieczności pokryją koszty leczenia w szerszym zakresie, jak również koszty opieki medycznej w prywatnych szpitalach i klinikach. Wskazane jest wykupienie indywidualnego pakietu ubezpieczeniowego, szczególnie od następstw nieszczęśliwych wypadków i kosztów leczenia (poza EKUZ). Świadczenia za­pewnione przez EKUZ nie obejmują tych przypadków. Bliższe informacje: www.nfz.gov.pl.
Ze względu na bardzo wysokie koszty leczenia we Francji (koszt wizyty u lekarza specjalisty waha się od 30 do 70 EUR, a jedna doba leczenia w szpitalu kosztuje średnio od 600 do 1500 EUR) turyści powinni wykupić w kraju dodatkową prywatną polisę ubezpieczenia od nieszczęśliwego wypadku lub nagłego zacho­rowania. Ważne, by polisa pokrywała też koszty hospitalizacji spowodowanej nagłymi objawami przewlekłej choroby leczo­nej w kraju (np. chorób krążenia, cukrzycy), a w razie śmierci
– transport ciała do Polski.

INFORMACJE DLA KIEROWCÓW. Francja honoruje zarówno polskie, jak i międzynarodowe prawo jazdy. Obywatele państw Europejskiego Obszaru Gospodarczego, którzy osiedlają się we Francji na stałe, mogą wystąpić o wymianę ich praw jazdy na francuskie, lecz nie jest to obowiązkowe. Obowiązek wymia­ny dotyczy jedynie dwóch przypadków: 1) prawa jazdy uzyska­nego w Polsce w drodze wymiany prawa jazdy wydanego przez władze państwa spoza obszaru EOG, 2) popełnienia przestępstwa, którego konsekwencją może być zawieszenie, odebranie lub anulowanie prawa jazdy. Autostrady we Francji są płatne. Dozwolona prędkość: 50 km/godz. w terenie zabudowanym, 90 km/godz. w terenie nie zabudowanym, 130 km/godz. na au­tostradzie (w czasie deszczu 110 km/godz.). Przekroczenie do­zwolonych prędkości karane jest wysokimi mandatami. W przy­padku zatrzymania w takiej sytuacji kierowców cudzoziemskich policja lub żandarmeria może unieruchomić pojazd (zatrzymując np. dokumenty samochodu) do czasu uregulowania mandatu gotówką na miejscu. Prowadzenie przez kierowcę rozmów przez komórkę jest zabronione. Za nieprzestrzeganie tego zakazu grozi mandat – 35 EUR. W przypadkach drastycznych lub np. w ra­zie odmowy zapłacenia mandatu na miejscu sprawa może trafić do sądu, który może nałożyć grzywnę w wysokości 150 EUR. Używanie zestawu głośno mówiącego nie jest zabronione, choć może podlegać karze, jeśli zostanie udowodnione (np. na pod­stawie billingu), że mogło mieć związek z przyczyną wypadku. W autokarach, w których siedzenia dla pasażerów wyposażone są w pasy bezpieczeństwa, istnieje bezwzględny obowiązek za­pinania ich przez podróżnych. Kierowcy autokarów wycieczkowych i samochodów ciężarowych są obowiązani do przestrzegania przepisów dotyczących czasu pracy i przerw w jeździe. Nierespektowanie tych zasad karane jest wysokimi grzywnami (od kilkuset do kilkunastu tysięcy euro). Konsulaty nie mają możliwości opłacania mandatów ani wpływania na miejscowe władze, by odstąpiły od wymierze­nia kary. Turyści polscy przyjeżdżający do Francji samochodami powinni wiedzieć, że przepisy i orzecznictwo sądowe w spra­wach wypadków drogowych sytuują pieszego na pozycji bardzo uprzywilejowanej. Stąd w praktyce, zwłaszcza na drogach dużych miast, zjawiskiem powszechnym jest m.in. przechodzenie przez jezdnię na czerwonym świetle. W związku z tym w dużych aglomeracjach zaleca się jazdę z niewielką prędkością, pozwalającą na zatrzymanie pojazdu w przypadku nagłego wtargnięcia pieszego na drogę. Zasadę ograniczonego zaufania należy stosować w dużych miastach, a zwłaszcza w Paryżu, gdzie miejscowi kierowcy rzadko np. używają kierunkowskazów, natomiast dość często skręcają z prawego pasa jezdni w lewo i odwrotnie. Za­sada pierwszeństwa przejazdu dla pojazdów nadjeżdżających z prawej strony (m.in. na rondach) jest bezwzględnie obowiązująca, respektowana i egzekwowana zwłaszcza w Paryżu. Poza stolicą na rondach pierwszeństwo mają pojazdy znajdujące się już na rondzie (informują o tym stosowne znaki drogowe).


BEZPIECZEŃSTWO. W Paryżu i w innych dużych miastach oraz na Lazurowym Wybrzeżu w miejscach użyteczności publicznej (metro, szybka kolej podmiejska, muzea, sklepy, plaże na południu kraju) należy zachować szczególne środki ostrożności ze względu na częste kradzieże kieszonkowe i drobne rozboje. Nie należy pozostawiać dokumentów, pieniędzy i innych wartościowych przedmiotów w pokojach hotelowych oraz w samo­chodach. W dużych miastach problemem stały się kradzieże do­konywane przez młodocianych przestępców poruszających się na skuterach i motocyklach. Obserwują oni jadące samochody, w których na siedzeniach znajdują się cenne przedmioty. Kiedy auto zatrzymuje się, np. na czerwonym świetle, otwierają drzwi samochodu, pokrywę bagażnika albo wybijają szybę, czasami rozpylają wewnątrz gaz łzawiący, zabierają łup, po czym uciekają, często jadąc pod prąd. Ofiarami tego rodzaju napadów padają najczęściej samotnie prowadzące samochód kobiety.

źródło: MSZ